Fındık Kabuğundan 5 Milyar Dolarlık Değer: Hendex Projesi Tanıtıldı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sakarya’nın Hendek ilçesinde BALSU Gıda Fabrikası’nda hayata geçirilen Hendex Prototip Üretim Tesisi’nin lansmanına katıldı. Toplam yatırım tutarı 52 milyon dolara ulaşan Hendex Projesi’nin, fındık kabuğunu yüksek katma değerli aktif karbona dönüştürerek Türkiye ekonomisine stratejik katkı sunacağını söyledi.

Bakan Kacır, Türkiye’de yılda yaklaşık 740 bin ton kabuklu fındık üretildiğini belirtti. Bu üretimden yaklaşık 350 bin ton fındık kabuğu ortaya çıktığını vurguladı. Söz konusu kabuğun işlenmesiyle 53 bin ton aktif karbon elde edilebileceğini açıkladı.

Elde edilecek aktif karbonun küresel piyasalardaki mevcut değerinin 160 milyon doların üzerinde olduğunu ifade eden Kacır, bu ürünün ileri sanayi uygulamalarında kullanılması hâlinde katma değerin çok daha yükseldiğini belirtti. Aktif karbonun gaz maskeleri ve KBRN filtrelerine dönüştürülmesi durumunda ekonomik değerin 5 milyar doların üzerine çıkabileceğini kaydetti.

Hendex Projesi’nin, tarımsal atıkların sanayi girdisine dönüştürülmesi açısından örnek bir model sunduğunu dile getiren Kacır, projede kurulan yüksek teknolojili altyapı sayesinde fındık kabuğunun artık yakılmayacağını söyledi. Bu kabukların savunma sanayi, su arıtma, hava temizleme ve enerji depolama gibi kritik alanlarda kullanılan aktif karbon üretiminde değerlendirileceğini aktardı.

Bakan Kacır, aktif karbonun yalnızca ticari değil, aynı zamanda stratejik bir ürün olduğuna dikkat çekti. Bu alanda yerli üretim kapasitesine sahip olmanın Türkiye’nin sanayi bağımsızlığı açısından önem taşıdığını vurguladı.

Konuşmasında teknoloji ve dijitalleşmenin üretim süreçlerindeki belirleyici rolüne değinen Kacır, dördüncü sanayi devrimi sürecinde veri temelli ve yapay zekâ destekli üretimin öne çıktığını ifade etti. Türkiye’nin bu dönüşümde güçlü siyasi istikrar ve öngörülebilir politikalar sayesinde önemli mesafe kat ettiğini söyledi.

Yatırım ve teşvik programlarına da değinen Kacır, HIT-30 Programı ile birçok stratejik alanda büyük ölçekli yatırımların desteklendiğini belirtti. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı kapsamında 397 milyar liralık yatırımın önünün açıldığını, Teknoloji Hamlesi Programı’na dahil edilen projelerin tamamlanmasıyla cari dengeye yıllık 11,5 milyar dolar katkı sağlanacağını ifade etti.

Türkiye’nin tarımsal hasılada Avrupa lideri, dünyada ise yedinci sırada olduğunu hatırlatan Kacır, tarım ürünlerinin sanayiyle entegre edilmesini stratejik bir öncelik olarak gördüklerini söyledi. Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile yerel kaynakların yerinde değerlendirilmesini hedeflediklerini belirtti.

Hendex Projesi’nin bu yaklaşımın sahadaki somut örneklerinden biri olduğunu vurgulayan Kacır, yatırımın tam kapasiteye ulaştığında cari dengeye önemli katkı sunacağını dile getirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak, ileri teknolojili ve katma değerli üretimi artıracak yatırımların desteklenmeye devam edileceğini söyledi.