PC
ULAKFKM Ulusal Ölçekte Hizmete Açıldı
Üniversiteler İçin Felaketlere Dayanıklı Yeni Dijital Altyapı
Üniversite Bilişim Altyapıları Projesi kapsamında geliştirilen Üniversite Bilişim Altyapıları Felaket Kurtarma Merkezi (ULAKFKM), Türkiye’deki tüm üniversitelerin kullanımına açıldı. Proje, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı desteğiyle TÜBİTAK ULAKBİM tarafından hayata geçirildi.
ULAKFKM, üniversitelerin kritik verilerini güvenli biçimde yedekleyebilmesi ve afet durumlarında kesintisiz hizmet sunabilmesi amacıyla tasarlandı. Çalışmalar, 6 Şubat depremlerinin ardından hızlandırıldı ve altyapı kademeli olarak devreye alındı.
Sistem ilk olarak 2025 Şubat ayında deprem bölgesindeki üniversitelere açıldı. Mayıs ayında Marmara bölgesindeki üniversiteler altyapıya dahil edildi. Kasım ayı itibarıyla ise tüm üniversiteler için ulusal düzeyde erişilebilir hâle geldi.
ULAKFKM’ye erişim, TÜBİTAK ULAKBİM tarafından geliştirilen FKMPortal üzerinden sağlanıyor. Portal, Yetkim Kimlik Federasyonu ile entegre çalışarak kullanıcı yetkilendirme, başvuru ve veri aktarım süreçlerini tek noktadan yönetme imkânı sunuyor. Altyapı tamamen açık kaynak kodlu sistemler üzerine kurulu bulunuyor.
Mevcut kullanım verileri, sistemin hızlı biçimde benimsendiğini gösteriyor. 61 üniversite portal üzerinden kullanıcılarını aktif hâle getirdi. 28 üniversite aktif olarak veri göndermeye başladı. ULAKFKM üzerinde depolanan toplam veri miktarı 136 TB’a ulaştı.
Proje kapsamında devlet üniversitelerine 20 TB S3 nesne depolama alanı ücretsiz olarak tahsis ediliyor. Gönderilen tüm veriler donanım seviyesinde şifreleniyor ve kampüs dışındaki güvenli veri merkezlerinde coğrafi yedeklilikle korunuyor.
Entegrasyon ve test sürecini tamamlayan üniversitelere, S3 depolama hizmetine ek olarak OpenStack tabanlı bulut kaynakları da sağlanıyor. Bu yapı, üniversitelerin ihtiyaçlarına göre ölçeklenebilir bir bilişim altyapısı sunuyor.
ULAKFKM altyapısı 2024–2026 dönemini kapsayan üç aşamalı bir yaygınlaştırma planı ile geliştiriliyor. Ana sistem ODTÜ MODSİMMER / ULAKBİM Veri Merkezi’nde konumlandırıldı. Veri merkezi yedekliliği 2025’te Ankara Üniversitesi Veri Merkezi ile sağlanacak. Coğrafi yedeklilik ise 2026’da Ankara dışındaki üçüncü bir veri merkeziyle tamamlanacak.
Bu mimari sayesinde üniversite verileri farklı lokasyonlarda birbirini yedekleyen bir yapı üzerinde güvence altına alınıyor. Sistem, yüksek erişilebilirlik ve iş sürekliliği hedefiyle çalışıyor.
ULAKFKM projesi, üniversitelere afetlere karşı dijital dayanıklılık kazandırıyor. Kritik verilerin güvenli yedeklenmesi, kesintisiz hizmet sürekliliği ve gelişmiş bulut altyapısına erişim bu kazanımlar arasında yer alıyor. Açık kaynak temelli yapı, üniversitelere teknolojik bağımsızlık ve uzun vadeli ölçeklenebilirlik sağlıyor.